Telefon pintar kini bukan lagi sekadar alat komunikasi, sebaliknya telah menjadi sebahagian daripada rutin harian kanak-kanak dan remaja.
Daripada hiburan, pembelajaran hinggalah interaksi sosial, hampir semuanya berlaku melalui skrin.
Namun di sebalik kemudahan ini, semakin ramai pakar perkembangan kanak-kanak dan neurosains memberi peringatan bahawa pendedahan terlalu awal terhadap telefon pintar boleh memberi kesan jangka panjang terhadap perkembangan minda dan kesejahteraan emosi anak-anak.
Beberapa kajian antarabangsa menunjukkan kanak-kanak yang terdedah secara intensif kepada telefon pintar sebelum usia remaja lebih berisiko mengalami masalah seperti gangguan tumpuan, kesukaran mengawal emosi, gangguan tidur dan penurunan harga diri.
Ini berkait rapat dengan fakta bahawa otak kanak-kanak, khususnya sebelum usia 13 tahun, masih dalam fasa pembentukan fungsi penting seperti kawalan impuls, keupayaan fokus, empati dan pembinaan identiti diri.
Pendedahan digital yang berlebihan pada tahap ini boleh mengganggu proses perkembangan semula jadi tersebut.
Pakar turut menjelaskan bahawa penggunaan telefon pintar yang kerap merangsang sistem ganjaran otak melalui lonjakan dopamin secara berulang.
Rangsangan segera ini menjadikan kanak-kanak lebih mudah bosan, sukar menumpukan perhatian dalam tempoh lama dan cenderung mencari kepuasan pantas.
Dalam jangka panjang, ia boleh melemahkan keupayaan anak untuk menghadapi cabaran, mengurus emosi dan membina ketahanan diri dalam dunia sebenar.
Selain itu, masa skrin yang berlebihan sering menggantikan pengalaman penting lain seperti bermain secara fizikal, berinteraksi bersemuka, membaca buku dan berdepan rasa bosan secara sihat.
Semua pengalaman ini sebenarnya memainkan peranan besar dalam membantu anak membina kemahiran sosial, daya imaginasi serta keupayaan menyelesaikan masalah.
Apabila digantikan terlalu awal oleh skrin, ruang pembelajaran semula jadi ini menjadi semakin sempit.
Isu ini bukan tentang menakutkan ibu bapa atau mengharamkan teknologi sepenuhnya.
Telefon pintar tetap mempunyai manfaat jika digunakan secara terkawal dan bersesuaian dengan usia.
Namun, pakar menegaskan kepentingan memilih masa yang tepat, menetapkan had yang jelas dan memastikan anak membina asas emosi serta kognitif yang kukuh sebelum diberi akses penuh kepada peranti digital.
Dalam soal perkembangan minda anak, masa sering kali lebih penting daripada teknologi itu sendiri.